Pieter (58) en Astrid (55) zijn in gemeenschap van goederen getrouwd, wonen in Amsterdam en hebben samen twee kinderen, Hanneke (26) en Niek-Jan (23). Zij hebben een vakantiehuis in het Zuid Franse Grasse (€ 360.000,00) op het oog. Zij vragen zich af hoe het Franse huis vererft indien een van hen overlijdt.

Het Franse huis vererft naar Frans recht. In het Franse erfrecht is de positie van de langstlevende echtgenoot/-ote niet zo sterk als in het Nederlandse erfrecht.

Volgens Nederlands recht wordt de langstlevende (sinds 1 januari 2002) automatisch eigenaar van het in Nederland gelegen bezit, zoals hun eigen huis in Amsterdam. Bij overlijden van vader Pieter worden de kinderen Hanneke en Niek-Jan dus geen mede-eigenaar van de Amsterdamse woning.

Zij krijgen hun kindsdeel "slechts op papier", dat wil zeggen: hun kindsdeel vormt een derde deel (moeder Astrid krijgt immers ook een erfdeel) van de helft van vader Pieter. Hun kindsdeel wordt dus in een geldvordering omgezet. Die geldvordering is in principe pas opeisbaar indien Astrid als langstlevende overlijdt. Astrid kan het huis in Amsterdam na het overlijden van Pieter dus zonder medewerking of toestemming van de kinderen verkopen. Astrid (evenals alle andere weduwen en weduwnaars) ervaart dit als een groot goed.

Het Franse erfrecht kent een dergelijk automatische overgang van Pieters helft (bij diens overlijden) op Astrid niet. Astrid wordt geconfronteerd met het Franse erfrecht dat haar de keuze biedt uit twee opties, namelijk:

Optie A. Zij krijgt een kwart (1/4) van de nalatenschap van Pieter. Dit betekent dat Hanneke en Niek-Jan samen 3/4 van de nalatenschap van Pieter erven, dus 3/8 van het huis in het Zuid Franse Grasse voor ieder van hen beiden.

Optie B. Zij krijgt "slechts" het vruchtgebruik van de nalatenschap van Pieter. Hanneke en Niek-Jan erven die nalatenschap, belast met het vruchtgebruik ten behoeve van Astrid. Zij worden dus slechts "bloot-eigenaren". " Bloot" omdat zij weliswaar eigenaren zijn, doch daar niets mee kunnen doen. Zolang Astrid leeft, mag zij het huis immers zelf gebruiken, het verhuren, het door vrienden laten gebruik en dergelijke.

Gemeenschappelijk kenmerk en nadeel van optie A en optie B: Naar Frans (erf-recht kan moeder Astrid het huis niet zonder medewerking van Hanneke en Niek-Jan verkopen. Wanneer dus een of meer van de kinderen 'dwarsligt' kan er geen verkoop van de onroerende zaak plaatsvinden.

Het vóór 1 januari 2002 in Nederland gemaakte "langstlevende-testament" (meestal in de vorm van een "ouderlijke boedelverdeling", waardoor de langstlevende automatisch enig eigenaar van de nalatenschap van de eerststervende werd) biedt in Frankrijk geen soelaas. Ook het met ingang van 1 januari 2002 in Nederland in werking getreden stelsel van een wettelijke verdeling, waardoor Astrid in Nederland automatisch enig eigenaresse van Pieter's bezittingen wordt, sorteert in Frankrijk dus geen effect.

De oorzaak? Frans erfrecht geldt voor op Franse bodem gelegen onroerend goed. Pieter en Astrid zullen dus naar andere wegen moeten zoeken om de positie van de langstlevende ten aanzien van hun Franse huis te verbeteren. De Franse en (op het terrein van het Frans huwelijksgoederenrecht en erfrecht deskundige) Nederlandse notaris kunnen U dejuiste oplossing bieden.

Klik hier voor het uitgebreide contact formulier.
© Mr. C. van der Plas 2009. Disclaimer

Frank (68), weduwnaar en vader van twee dochters Caroline (40) en Lianne (38) en woonachtig in Helmond, overweegt te gaan hertrouwen met Karin (55).
Karin is nooit eerder gehuwd geweest en heeft geen kinderen.

Met een deel van de opbrengst van zijn verkochte zaak wil Frank een huis in Franrijk, in Mougins kopen. Hij wil vervolgens nog vele jaren met zijn aanstaande echtgenote Karin zijn vakanties in Zuid Frankrjk doorbrengen.
Karin, die geen eigen vermogen heeft, verheugt zich daarnu reeds op.

Zij maakt zich echter zorgen overde continuering van haar vakantiegenoegens indien Frank (13 jaar ouder!) voor haaroverlijdt.

Trouwen Frank en Karin in gemeenschap van goederen, dan heeft Karin een redelijke positie. Na Frank's overlijden is zij eigenaresse van de helft en zij krijgt het vruchtgebruik van Frank's andere helft, zijnde de nalatenschap van Frank.

Caroline en Lianne, slechts 15 respectievelijk 17 jaar jonger dan Karin, moeten als bloot-eigenaren met de armen over elkaar wachten totdat Karin overlijdt. Maken Frank en Karin daarentegen huwelijkse voorwaarden en trouwen zij met uitsluiting van elke gemeenschap van goederen, dan ziet de toekomst er voor Karin in Mougins na Frank's overlijden wat minder zonnig uit.

Het huis vererft geheel naar Caroline en Lianne, die ook in dat geval slechts bloot-eigenaren worden. Karin plukt als vruchtgebruikster levenslang de vruchten van het huis (door eigen gebruik, door huurinkomsten bij verhuur en dergelijke), doch zij kan het huis in Frankrijk niet verkopen. Afhankelijk van Frank's wens om Karin na zijn overlijden een betere erfrechtelijke positie te geven, dient hij een Franse of een Nederlandse notaris (met een grondige kennis van het Franse erfrecht) in te schakelen.

Oplettendheid is geboden en de keuze voor de tenaamstelling kan in principe slechts vóór het tekenen van de compromis de vente (de "koopakte", te vergelijken met een koopcontract naar Nederlands recht, zoals bijvoorbeeld opgemaakt door NVM- enVBO makelaars) worden gemaakt.

Kansen op een echtscheiding, "weglekgevaar", de relatie tussen de jongere tweede echtgenote (Karin) en de niet zoveel jongere dochters (Caroline en Lianne) en andere aspecten spelen daarbij een rol. Uw deskundige Frankrijk notaris kan U daarbij helpen!

Klik hier voor het uitgebreide contact formulier.
© Mr. C. van der Plas 2009. Disclaimer

lrene (34) en Maarten (33), twee 'yuppies' en woonachtig in Gouda, hebben er beiden reeds een huwelijk op zitten.
lrene heeft twee kinderen en Maarten geen.
Zij geloven niet meer in het instituut van het huwelijk.
Zij kopen een tweede huis in de Morvan, waar zij drie maanden per jaar vertoeven.

Ten aanzien van hun gemeenschappelijke (eigen) woning in Gouda hebben zij bij een Nederlandse notaris een samenlevingscontract met een verblijvingsbeding laten maken.

Zij hebben begrepen dat daardoor bij het overlijden van de eerststervende van hen beiden zijn/haar helft in het Goudse huis "automatisch" naar de langstlevende van hen beiden overgaat. Zij willen dat een dergelijke regeling ook voor hun Franse vakantiehuis in de Morvan geldt.

Naar Frans recht kunnen in Nederland wonende ongehuwd samenwonenden geen safe erfrechtelijke regeling ter bescherming van de langstlevende van hen beiden maken.
Irene's twee kinderen Mark (8) en Rick (6) kunnen naar Frans recht roet in het eten gooien. Zij zijn niet alleen minderjarig, doch bovendien "legitimarissen", in Frankrijk "héritiers réservataires" genoemd.

Indien Irene als eerste overlijdt, zal het Maarten ongelooflijk veel moeite, ergernissen en geld kosten om Irene's helft op zijn naam te krijgen.

Een "Société Civile Immoblière" ("S.C.I.") kan civielrechtelijk veel ellende voorkomen. Volgens het Franse recht vererft in Frankrijk gelegen onroerend goed naar Frans recht. Roerende zaken vererven daarentegen naar het recht van de laatste woonplaats van de overledene, zijnde in casu het Nederlandse recht.

Roerende zaken zijn niet alleen auto's, tafels, stoelen en banksaldi, doch ook aandelen in een s.c.i.. Irene en Maarten zouden dus niet zelf "rechtstreeks" eigenaar van de Franse woning in de Morvan moeten worden, doch "hun" s.c.i. zou die eigendom moeten verkrijgen.

"Hun" s.c.i., omdat zij, bijvoorbeeld ieder voor de helft, de s.c.i. oprichten en ieder voor 50% van de aandelen in die s.c.i. participeren.

Indien Irene dan als eerste overlijdt, vererft niet haar helft in het huis, maar" slechts" haar aandelen in de s.c.i.

Haar aandelen in de s.c.i. vormen indirect haar eigendom van de helft in het huis. Door op die (legale!) wijze slechts een indirecte eigendom van het huis te creëren, ontwijken zij het Franse erfrecht. Om die reden is het verstandiger er voor te zorgen dat het Nederlandse (erf-)recht van toepassing is.

De s.c.i. biedt daartoe de mogelijkheid. Het Franse erfrecht is voor (niet in Frankrijk woonachtige) ongehuwd samenwonenden veel meer rigide dan het Nederlandse erfrecht.

Kortom, Uw (deskundige) Nederlandse notaris kan U in een dergelijk geval aan een Franse s.c.i. helpen.
Successierechtelijk biedt een s.c.i in deze casus overigens geen voordelen of nadelen.

Klik hier voor het uitgebreide contact formulier.
© Mr. C. van der Plas 2009. Disclaimer